الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
104
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
خارج مىكنيم ، از جملهء خوشهء گندم است كه دانههايش به طور منظّم بر روى هم قرار دارد ) . رُكْبَة : زانو . رَكَبْتُهُ : به زانويش زدم مثل - فَأَدْتُهُ و رَأَسْتُهُ و همچنين رَكَبْتُهُ يعنى با زانويم به او زدم مثل يَدَيْتُهُ و عِنْتُهُ يعنى با دستم و چشمم . رَكْب - به طور كنايه به جاى مطيّة و قعيدة - به كار مىرود يعنى نشيمنگاه يا بُنِ رانِ مرد و زن كه بر پشت مركب قرار مىگيرد . ركد : رَكَدَ الماءُ و الرّيحُ : آب باران و باد ساكن و آرام شد و همينطور در بارهء كشتى . خداى تعالى گويد : ( وَ مِنْ آياتِهِ الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلامِ - 32 / شورى ) و ( إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَواكِدَ عَلى ظَهْرِهِ « 1 » - 33 / شورى ) . جَفْنَة رَكُود : كاسه و قدح پر . ركز : الرِّكْز : بانگ و صداى آرام . خداى تعالى گويد : ( هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزاً - 98 / مريم ) . يعنى : ( آيا وجود كسى از ايشان را حس مىكنى يا صداى آرامى از ايشان
--> ( 1 ) قبل از آن مىگويد ( وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ . . . ) هر مصيبتى و عقوبتى كه به شما رسيد نتيجه كارهائى است كه خود كردهايد و دستهاتان انجام داده است ( يَد در قرآن به معنى قدرت و نيروى كار انسانى است ) و بسيارى را خداوند مىبخشد شما در هر كجاى زمين باشيد آن نيستيد كه بتوانيد از او پيشى گيريد و غير از اللّه يارى و فرياد رسى برايتان نيست يكى از آيات خداوند همين كشتىهائى است كه چون كوهها بر آب روانند و اگر بخواهد آنها را ساكن گرداند و در آنها باى شكيبايان نشانههائى است از نيروى لا يزال الهى .